معرفی و آشنایی با انواع ترازو

ترازو وسیله ای است که در نتیجه نیروی جاذبه ای که به جسم یا ماده وارد می شود، وزن آن را اندازه گیری می کند. ترازو (Balance) برگرفته از واژه لاتین bis به معنای (دو) و lanx به معنای (صفحه) است. نام های مقیاس (Scale) و میزان (Weight) نیز به ترازو اطلاق می شود. توجه به این نکته مهم است که نیرویی که میدان جاذبه زمین روی یک ماده وارد می کند، وزن نام دارد و این نیرو در واقع محصول حاصلضرب وزن ماده در شتاب مکانی جاذبه زمین (F=m*g) است. استفاده از واژه “مکان” تاکید بر این دارد که شتاب به عواملی نظیر عرض جغرافیایی و حجم لایه های زمین بستگی دارد، و این نیرو بر حسب نیوتن محاسبه می شود.

ترازو آزمایشگاهی الکترونیکی

 

ترازو آزمایشگاهی مکانیکی

 

ترازوی آزمایشگاهی

ترازوی آزمایشگاهی (Laboratory Scale) یک وسیله توزین بسیار دقیق و ظریف است و همانطور که از نامش پیداست برای استفاده در آزمایشگاه‌ها با شرایط و ویژگی‌های خاص طراحی و ساخته می‌شود. ترازو آزمایشگاهی یک دسته بندی بزرگ است که ترازوهای دقیق و حساس بسیاری را دربر می‌گیرد. این نوع ترازوها به دو شکل محفظه‌دار و بدون محفظه در انواع گوناگونی نظیر ترازوی آنالیتیکال (ترازوی تحلیلی)، ترازوی گرمی، ترازوی مایکرو (میکرو ترازو) و ترازوی رطوبت سنج با ظرفیت‌ها و دقت‌های توزین بسیار بالا و متنوع در بازار موجود است.

در اینجا به شرح برخی ویژگی های هر یک از انواع ترازوی آزمایشگاهی می پردازیم.

ترازوی آنالیتیکال یا تحلیلی (Analytical Balance): یک نوع ترازوی آزمایشگاهی است که معمولا به صورت محفظه دار برای جلوگیری از اثرات محیطی نظیر الکتریسیته ساکن و باد و جریان عادی هوای مکان‌های مسقف ساخته می‌شود. ترازوی تحلیلی بسیار حساس و دقیق است و در اکثر انواع آن کالیبراسیون یا تنظیم به صورت داخلی و خودکار طراحی شده که با راه اندازی دستگاه بدون نیاز به عملی خاص، کالیبراسیون به صورت خودکار انجام می‌پذیرد و این جزو امتیازات ترازوی آنالیتیکال محسوب می‌شود. دقت توزین در ترازوی تحلیلی می‌تواند تا 0.00001 یا 0.0001 گرم بالا برود. البته بدیهی است که این میزان دقت به میزان ظرفیت ترازو بستگی دارد و نسبت به آن متغیر خواهد بود. توانایی‌های دیگری همچون توزین درصدی و آمارگیری و امکان سنجش چگالی یا دانسیته مواد آزمایشگاهی از مواردی است که عموما از عهده یک ترازوی تحلیلی بر می‌آید.

ترازوی گرمی (Gram Scale): ترازوی گرمی یکی از القاب ترازوی آزمایشگاهی به شمار می‌آید؛ و کلمه گرم به دقت و حساسیت این نوع از ترازوها اشاره می‌کند. ترازوی گرمی معمولا بدون محفظه توزین و در اندازه‌های کوچک ساخته می‌شود. این نوع ترازوی آزمایشگاهی با توجه به ظرفیت توزین تعیین شده دارای دقت سنجش 0.001 گرم، 0.01 گرم یا 0.1 گرم هستند. عموما ترازو گرمی از بهترین انواع برای ترازوی طلا و ترازوی زعفران به شمار می‌آید. دقت‌های یاد شده برای اندازه گیری وزن جواهرآلات و نقره‌جات و مواد غذایی سبک و گرمی مانند زعفران، بسیار مناسب است.

ترازوی مایکرو (Micro Scale): میکرو ترازو یا ترازوی مایکرو از زیرمجموعه‌های ترازو آزمایشگاهی محسوب می‌شود. همانطور که از نام این نوع ترازو پیداست، از دقت فوق‌العاده بالایی مبنی بر واحد اندازه‌گیری میکروگرم، برای توزین برخوردار است و در حقیقت باید گفت که دقیق‌ترین ترازوهای جهان، ترازوهای مایکرو هستند. دقت سنجش در ترازوی مایکرو بین 0.1 میکروگرم (معادل 0.0001 میلی‌گرم یا 0.00000001 گرم) تا 1 میکروگرم (معادل 0.001 میلی گرم یا 0.000001 گرم) و وابسته به ظرفیت‌های متنوع، در نوسان است. قابلیت‌های توزین فراوانی همراه با میکرو ترازو عرضه می‌شود که از تحلیل فضای اطراف برای اندازه گیری تا توزین مایعات و جامدات با پیش‌فرض‌های متنوع برای سنجش، و حتی امکان لغزش و لرزش سطح قرارگیری را شامل می‌شود.

ترازوی تحلیلگر (Analyzer Scale): ترازوی تحلیلگر آزمایشگاهی همان ترازوی آنالیتیکال است؛ منتها با نامی دیگر؛ که علاوه بر عمل توزین، قابلیت آنالیز (تحلیل‌هایی مبتنی بر ارائه آمار بر مبنای درصد یا نمایش نمودارهای میله‌ای و موارد مشابه) و محاسبه مواردی چون دانسیته یا چگالی و Dosing را داراست که این ویژگی برای آزمایشگاه‌ها بسیار کاربردی و مفید به حساب می‌آید. دقت توزین در ترازوی تحلیل‌گر نیز مانند انواع دیگر ترازوی آزمایشگاهی بستگی به ظرفیت توزین دارد و از 0.00001 گرم تا 0.0001 گرم در تغییر است.

ترازوی رطوبت سنج (Moisture Balance): از آخرین مواردی که در دسته‌بندی ترازو آزمایشگاهی به آن برمی‌خوریم، ترازوی رطوبت سنج است. همچنان که از نام این ترازو پیداست برای سنجیدن میزان رطوبت موجود در مواد به کار می‌رود. از روش‌های مرسومی که در این دسته از ترازوها به کار می‌رود تولید حرارت به وسیله لامپ‌هایی همچون لامپ هالوژن است، تا ماده مورد نظر کاملا خشک شود. از طریق وزن از دست رفته مواد می‌توان پی به مقدار رطوبت موجود در ماده برد. انواع ترازوی رطوبت سنج نیز با حساسیت‌های بسیار بالا روانه بازار می‌شود و داشتن محفظه های مخصوص روی سینی، برای گرمادهی از ویژگی‌های ظاهری آنان است.

• موارد استفاده از ترازو آزمایشگاهی

ترازو برای اندازه گیری وزن یک ماده استفاده می شود. در آزمایشگاه، ترازوی آزمایشگاهی برای بخشی از فعالیت های کنترل کیفی (ابزارهایی مانند پی پت ها )، تهیه مخلوطی از ترکیبات با نسبت های از قبل تعیین شده و همچنین تعیین چگالی و یا وزن کاربرد دارد.

 

ترازوهای مکانیکی

ترازوهای زیر از ترازوهای متداول مکانیکی هستند:

1. ترازوی فنری ( Spring Balance )

این ترازو بر اساس خاصیت مکانیکی فنر کار می کند. نیروی وارد شده روی فنر متناسب با ضریب ثابت کشسانی (K) فنر ضربدر طول فنر (X) است (F=-KX). اگر وزن ماده (m) زیاد باشد، با در نظر گرفتن این که طول فنر متناسب با ضریب ثابت کشسانی فنر است، طول فنر بیشتر خواهد شد. کالیبراسیون ترازوی فنری به نیروی جاذبه وارد شده روی ماده مورد اندازه گیری بستگی دارد. این نوع ترازو زمانی که نیازی به دقت زیادی نیست، کاربرد دارد.

 

 

2. ترازو با وزنه لغزشی ( Sliding Weight Balance )

این نوع ترازو به دو نوع وزنه مشخص مجهز است که می تواند روی مقیاس انتخابی حرکت کند (یکی میکرو و دیگری ماکرو). وقتی یک ماده با وزن نامشخص روی کفه ترازو قرار داده می شود، وزن آن با تنظیم هر دو مقیاس و متعادل شدن آن تعیین می گردد. در این حالت، وزن برابر با مجموع اعداد هر دو مقیاس است.

 

 

3. ترازوی آنالیتیک ( Analytical Balance )

نحوه کار این ترازو مقایسه وزنه هایی با جرم معین، با وزن های نامشخص است. این ترازو از یک پایه در وسط و یک بخش مسطح و قرینه که با تیغه ای به نام شاهین پشتیبانی می شود، تشکیل شده است. در انتها، کابل ها قرار دارند که با همان تیغه پشتیبانی می شوند و به آرامی و یکنواخت تاب می خورند. به انتهای کابل ها دو کفه متصل است. وزنه های معتبر (Certified Weights) در یک کفه و ماده مورد اندازه گیری در کفه دیگر قرار داده می شود. ترازو یک قفل ایمنی دارد و زمانی که مورد استفاده قرار نمی گیرد و یا وزنه های تعادلی باید میزان شوند، سبب پایداری اهرم شاهین می شود. ترازوهای آنالیتیک می توانند تا ده هزارم (0/0001) گرم یا صد هزارم (0/00001) گرم را اندازه گیری کنند و تا وزن 200 گرم ظرفیت (Capacity) دارند.

 

 

در اختیار داشتن مجموعه ای از وزنه های معتبر برای کنترل ترازو ضروری است. معمولا این مجموعه از وزنه های زیر تشکیل یافته است:

نوع وزنه	ظرفیت
قطعه های ساده	1 ، 2 ، 5 ، 10 ، 20 ، 50 گرم
	100 ، 200 ، 500 گرم
قطعه های کوچک ( کسری )	2 ، 5 ، 10 ، 20 ، 50 میلی گرم
	100 ، 200 ، 500 میلی گرم

 

4. ترازو با صفحه فوقانی ( با بارگذاری زیاد یا ترازو با کنترل موازی )

Upper plate balance (Top loading or parallel guidance)

در این نوع ، کفه ترازو در قسمت بالای آن نصب شده است و به وسیله یک میله پشتیبان به اتصالات موازی تاشو وصل می باشد. نیروی وارد شده به وسیله ماده مورد اندازه گیری از این میله به صورت مستقیم یا مکانیکی به کفه ترازو منتقل می شود. در این نوع ترازو اتصالات موازی باید دقت 1± میکرومتر را داشته باشد. در غیر اینصورت، خطایی به نام خطای بار جانبی (Lateral Load) ایجاد می شود (با قرار گرفتن ماده مورد اندازه گیری و قرائت در مرکز یا روی یکی از لبه ها اختلاف هایی در قرائت را نشان خواهد داد).

 

 

 

5. ترازوی یک کفه ای (میله شاهین نامساوی یا ترازوی دو تیغه ای)

Substitution Balance (Unequal-lever arm or two-knifeBalance)

این ترازو یک کفه دارد. ماده مورد اندازه گیری (وزن مشخص) روی کفه ترازو قرار داده می شود و در سمت وزنه متعادل کننده جرم های مشخص طوری جابه جا می شوند تا ترازو دوباره به حالت تعادل برسد و وزن قرائت شود. این عمل با استفاده از یکسری دندانه های مکانیکی صورت می گیرد. شاهین ترازو معمولا در مرکز آن نیست و متمایل به قسمت جلوی ترازو است. وقتی ماده ای روی کفه ترازو قرار داده شده و اهرم ترازو آزاد می شود، حرکت شاهین از طریق یک سیستم نوری به صفحه نمایش در قسمت جلوی ترازو منتقل می شود.

 

 

• تصدیق عملکرد ( Operation Verification )

مراحل مورد استفاده برای تصدیق عملکرد یک ترازوی مکانیکی (نوع یک کفه ای) متداول در زیر توضیح داده شده است.

1. از تراز بودن ترازو اطمینان حاصل نمایید. این کار با تنظیم پیچ قسمت پایه ترازو و یا با تنظیم شارژ داخل حباب روی ترازو در قسمت جلو امکان پذیر است.
2. سیستم صفر دستگاه را کنترل کنید. پیچ کنترل را روی صفر قرار داده و اهرم ترازو را آزاد نمایید. اگر سیستم روی صفر ثابت نیست، با استفاده از پیچ افقی نزدیک شاهین ترازو آن را تنظیم نمایید. این کار را تا زمانی ادامه دهید که صفحه نمایش صفر را نشان دهد.
3. حساسیت دقت ترازو را تنظیم و تایید نمایید. تنظیم مجدد زمانی صورت می گیرد که با استانداردهای معین و با توجه به مراحل زیر انجام شود:

 الف) ترازو را قفل نمایید.

ب) یک وزنه استاندارد روی کفه قرار دهید (برابر با محدوده سیستم نوری ترازو).

ج) تنظیمات میکرو را روی یک (1) قرار دهید.

د) اهرم ترازو را رها نمایید.

ه) صفر دستگاه را تنظیم نمایید.

و) تنظیمات میکرو را روی صفر قرار دهید. ترازو باید 100 را نشان دهد. اگر ترازو کمتر یا بیشتر از 100 را نشان دهد، حساسیت پیچ کنترل باید دوباره تنظیم شود که لازمه آن قفل کردن ترازو، باز کردن رویه فلزی و پیچاندن پیچ حساسیت است. اگر ترازو بیشتر از 100 را نشان می دهد، پیچ باید در جهت عقربه های ساعت و اگر کمتر از 100 نشان می دهد، باید در خلاف جهت عقربه های ساعت پیچانده شود. این مراحل را زمانی تکرار کنید که ترازو (پیچ صفر و حساسیت) تنظیم شود.

4. محور کفه ترازو را که زیر صفحه و متصل به آن قرار دارد، کنترل کنید. وقتی ترازو قفل است، این محور از حرکت کفه جلوگیری میکند. در صورت تراز نبودن، زمانی که ترازو قفل است و استفاده نمی شود، محور خیلی کم باید چرخانده شود تا فاصله بین آن و کفه به صفر برسد.

  

• نگهداری ترازوی آزمایشگاهی مکانیکی

نگهداری ترازوی مکانیکی به طور معمول در زیر خلاصه شده است:

تواتر: روزانه

1. تصدیق تراز بودن ترازو
2. تصدیق و تنظیم صفر دستگاه
3. تصدیق حساسیت دستگاه
4. تمیز بودن کفه یا صفحه توزین

 

تواتر: سالانه

1. ترازو را کالیبره کرده و مراحل را ثبت نمایید.
2. قطعات داخلی ترازو را باز و تمییز نمایید. این مراحل باید طبق دستورالعمل سازنده انجام پذیرد و یا شرکت های خاص مسئولیت انجام این کار را عهده دار باشند.

 

 

• اجزای ترازوی الکترونیکی

ترازوی الکترونیکی سه قسمت اصلی دارد:

1. کفه توزین: ماده مورد اندازه گیری،روی کفه ترازو قرار داده می شود و فشار یکنواختی به کفه وارد می کند. با انتقال این فشار به وسیله اهرم ها، حسگرها و اتصالات، وزن ماده به صورت یک نیروی قابل اندازه گیری [F] متمرکز و محاسبه می شود [F= ∫ P∂a].
2. یک ابزار اندازه گیری (Load Cell )سیگنالی متناسب با وزن بار ایجاد می کند. این سیگنال به صورت تغییر در ولتاژ یا فرکانس نشان داده می شود.
3. مدار جریان الکتریکی نتیجه نهایی را روی صفحه نمایش ترازو نشان می دهد.

ترازوهای آزمایشگاهی بر اساس جبران نیروی الکترومغناطیسی وارد شده در نتیجه جابه جایی (گشتاور) کفه ترازو کار می کنند. صفحه نمایش قرائت وزن را با صحت معین که به مدل ترازو بستگی دارد، نشان می دهد.

 

• اساس:

قسمت های متحرک (کفه توزین، میله پشتیبان [a] قرقره، موقعیت و نشانگر وزن [G] و ماده مورد اندازه گیری) با جبران نیروی وارد شده [F] که برابر با وزن ماده مورد اندازه گیری است، در حال تعادل می باشد. نیروی [F] در نتیجه عبور جریان الکتریکی از وسط یک قرقره در آهن ربای مغناطیسی تولید می شود و از فرمول [F=I×L×B] که I:شدت جریان الکتریکی، L:طول سیم و B: شدت جریان مغناطیسی محاسبه می شود.

هر تغییری که در وزن یا جرم باعث حرکت کم و عمودی سیستم های متحرک مکانیکی شود با حسگر نوری دریافت [e] و به تقویت کننده و تنظیم کننده [f] فرستاده می شود. این حالت جهت جریان الکتریکی را که از وسط قرقره آهن ربا [c] عبور می کند، تغییر می دهد. در نهایت، در نتیجه تنظیم جریان الکترومغناطیسی سیستم های متحرک به حالت تعادل بر می گردند. هم زمان، می توان وزن ماده [G] را به صورت غیر مستقیم اندازه گیری کرد. این جریان از وسط مداری می گذرد که ولتاژ [V] را با استفاده از فرمول [V=I×R] (Precision Resister ) به دست می آورد. امروزه، سیستم های الکتریکی زیادی برای اندازه گیری دقیق وزن طراحی شده اند. طرح های زیر عملکرد ترازوهای الکترونیکی را نشان می دهد.

 

اجزای ترازوی الکترونیکی

 

اساس نیروی اعمال شده

 

• سیستم پردازش سیگنال

این سیستم از یک مدار تشکیل شده است که سیگنال الکتریکی ساطع شده از ترانسفورماتور را به اطلاعات عددی روی صفحه نمایش تبدیل می کند و شامل قسمت های زیر است:

 

1. تنظیم صفر (Tare setting)

تنظیم صف باید برای هر بار توزین انجام گیرد. این تنظیم با دکمه ای که معمولا در قسمت جلوی ترازو است، انجام می شود و برای صفر کردن ظرف توزین مورد استفاده قرار می گیرد.

2. کنترل تکرار پذیری (Repeatability Setting Control)

در این روش مقایر اندازه گیری شده در مدت زمان معین جمع و میانگین خوانده ها محاسبه می شود. استفاده از این روش زمانی که اعداد در حالت ناپایدار جمع آوری می شوند، برای مثال در مکانی که جریان هوا و یا ارتعاشات زیادی وجود دارد،بسیار مفید است. این نوع کنترل، زمان لازم برای پایدار ماندن یک خوانده را تعیین می کند. همچنین این کنترل در استفاده از روش خاص مناسب است.

3. گرد کردن (Rounding off)

به طور معمول ترازوهای الکترونیکی بسیار سریع تر نتایج را پردازش می کنند و نتیجه نهایی گرد شده را روی صفحه نمایش می دهند.

4. چراغ نشانگر پایداری

وقتی نتایج اندازه گیری ثابت شد، این چراغ کم رنگ شده و نتایج قرائت می شوند. در مدل های دیگر ترازو، این چراغ، نمایش نتیجه روی صفحه را امکان پذیر می سازد.

5. مراحل سیگنال الکترونیکی

در این مرحله نتایج نهایی روی صفحه نمایش داده می شود. همچنین، ممکن است عملکردهای ویژه دیگر مانند شمارش قطعات، درصد وزنی و اندازه گیری وزن اجسام متحرک (مانند حیوانات) و محاسبه های مرتبط وزن را نیز داشته باشد. محاسبات به وسیله میکرو پروسسور و براساس دستورالعمل کاربری دستگاه انجام می شود.

  

انواع ترازوی دیجیتال آزمایشگاهی با توجه نوع کالیبراسیون

ترازوی دیجیتال آزمایشگاهی با توجه نوع کالیبراسیون به چند گروه تقسیم می گردد :
ترازو با کالیبره ی دستی ، ترازو با کالیبره ی دیجیتال دستی ، ترازو با کالیبره ی فول دیجیتال یا کالیبره ی اتوماتیک است که در مدل اول کالیبره ی ترازو توسط سنگ کالیبره و با تنظیم چند دکمه صورت می پذیرد که خود چندین مرحله می باشد ، کالیبره ی دیجیتال دستی با داشتن سنگ کالیبره و با فشردن یک کلید ترازو به حالت کالیبره ی استاندارد باز می گردد ، کالیبره ی فول دیجیتال یا اتوماتیک به صورتی است که ترازو در داخل خود یک سنگ کالیبره دارد که در زمان روشن شدن به صورت اتوماتیک بدون دخالت دست و عوامل دیگر به راحتی در حالت توزین استاندارد قرار می گیرد و هیچ زمانی نیست که ترازو در حالت غیر استاندارد قرار گیرد ، ترازوی دیجیتال با کالیبره ی اتوماتیک بهترین روش توزین است که هیچ زمانی در حالت خطا قرار نمی گیرد

انواع ترازوی دیجیتال آزمایشگاهی با توجه ظاهر
ترازوی دیجیتال آزمایشگاهی بر اساس ظاهر به دو دسته ی ترازوی آزمایشگاهی محفظه دار و بدون محفظه تقسیم می گردند اگر حساسیت توزین در ترازو بالا باشد نیاز به محفظه ی توزین اساسی می گردد

• طبقه بندی ترازوها

“سازمان بین المللی اوزان و مقادیر (OIML) ترازوها را به چهار گروه تقسیم کرده است:

(International Organization Of Legal Metrology)

• گروه I : با دقت ویژه
• گروهII :با دقت بالا
• گروهIII :با دقت متوسط
• گروهIV : با دقت معمولی

 

این سیستم طبقه بندی ترازوهای الکترونیکی، فقط به دو پارامتر مهم اشاره دارد:

1. بیشترین بار (وزن) قابل اندازه گیری [Max].
2. تقسیمات روی صفحه نمایش [d].

تعداد تقسیمات از فرمول زیر محاسبه می شود:

n= Max/d_d

 

• کنترل های ترازوی الکترونیکی

یک نما از کنترل های معمول ترازوی الکترونیکی در شکل زیر نمایش داده شده است.با در نظر گرفتن این نما توجه به نکته های زیر اهمیت دارد:

1. عملکردهای بیشتر در این ترازوها وجود دارد.
2. واحدهای اندازه گیری متنوع و متعدد می تواند انتخاب شود.
3. امکان ثبت روز و ساعت اندازه گیری وجود دارد.
4. مراحل اندازه گیری را می توانثبت و چاپ نمود.
5. انتخاب زبان امکان پذیر است.

 

• الزامات نصب و راه اندازی

برای راه اندازی و استفاده مناسب از ترازو ، توجه به نکته های زیر ضروری است:

1. محیط عاری از جریان هوا،گردو غبار یا تغییر ناگهانی دما باشد.
2. یک سطح تراز شده محکم که برای کم کردن اثر ارتعاش از دستگاه های مجاور مانند سانتریفیوژ و یخچال جدا باشد.همچنین فضای کافی برای راه اندازی دستگاه و هر وسیله جانبی دیگر لازم برای اندازه گیری باید موجود بوده و فضای مناسب برای کابل های ارتباطی برق و کامپیوتر باید در نظر گرفته شود.
3. از نصب و راه اندازی دستگاه هایی مانند سانتریفوژ، موتورهای الکتریکی و ژنراتورها که هنگام کار میدان های مغناطیسی و یا ارتعاشات زیاد تولید می کنند، در مجاورت ترازو خودداری نمایید.
4. از قرار دادن ترازو در زیر کولر و نور خورشید خودداری نمایید.
5. وجود یک پریز برق همخوان با برق استاندارد کشور و یا آزمایشگاه، ضروری است و باید به سیم زمین متصل باشد.

 

• عملکرد ترازوهای الکترونیکی

روش کار با ترازوهای الکترونیکی به صورت کامل در دفترچه راهنمای ترازو توسط سازنده ذکر شده است.این روش معمولا شامل مراحل زیر است:

1. در اولین استفاده،اجازه دهید ترازو با دمای محیطی که راه اندازی شده است به تعادل برسد.یعنی اگر دمای داخل کارتن ترازو به دمای اتاق نزدیک است زمان آمادگی کمتر و در غیر اینصورت طولانی خواهد بود.
2. تا گرم شدن (warm-up )ترازو صبر نمایید و سپس اندازه گیری را شروع کنید. معمولا اتصال ترازو به پریز برق برای گرم شدن دستگاه کافی است. بعضی سازندگان این زمان را 20 دقیقه توصیه می کنند. این زمان برای ترازوهای آنالیتیک کلاس 1 حداقل 2 ساعت پیش از شروع کار است. از کالیبره بودن ترازو اطمینان حاصل نمایید.ترازوهای الکترونیکی معمولا یک روش کالیبراسیون ذخیره شده در حافظه دستگاه (پیش فرض) توسط کارخانه دارند که می تواند در صورت نبود وزنه های کالیبراسیون استفاده شود. اگر ترازو احتیاج به کالیبراسیون دارد،از وزنه های کالیبراسیون به روش پیشنهادی سازنده استفاده کنید.این وزنه ها باید با خطای مجاز (Tolerance ) ” انجمن آزمون و مواد آمریکا”(ASTM )(American Society for Testing and Materials ) مطابقت داشته باشد.برای اطلاعات عمومی جدول زیر خطای مجاز مورد قبول برای وزنه های کلاس 1 انجمن انجمن آزمون و مواد آمریکا را نشان می دهد.

وزن (gr )	بالاترین حد (gr)	پایین ترین حد (gr )
100	100/0003	99/9998
200	200/0005	199/9995
300	300/0008	299/9993
500	500/0013	499/9988
1000	1000/0025	999/9975
2000	2000/0050	1999/9950
3000	3000/0075	2999/9925
5000	5000/0125	4999/9875

 

3. از روش پیشنهادی سازنده در دفترچه راهنما پیروی کنید.

 

• کالیبراسیون ترازوها

کالیبراسیون ترازوها باید به وسیله کارشناسان ویژه انجام پذیرد.باید در نظر داشت که این کالیبراسیون مطابق با روش “سازمان بین المللی اوزان و مقادیر”،و یا “انجمن آزمون و مواد آمریکا”و یا سازمان دیگری انجام گیرد که روش های لازم برای طبقه بندی وزنه های مرجع”سازمان بین المللی اوزان و مقادیر” در جدول صفحه بعد آمده است.

جدول 2- جدول سازمان بین المللی اوزان و مقادیر برای طبقه بندی وزنه های مرجع

کلاس	توضیح	خطای مجاز	عدم قطعیت مجاز	فاصله کالیبراسیون مجدد
E1	وزنه های استیل ضد زنگ بدون علامت و غیر قابل تنظیم	±0.5 ppm/kg	±1/3 از خطای مجاز	2 سال
E2	وزنه های استیل ضد زنگ بدون علامت و غیر قابل تنظیم	±1.5 ppm/kg	±1/3 از خطای مجاز	2 سال
F1	وزنه های استیل ضد زنگ دکمه ای با حفره تصحیح یا تنظیم	±5 ppm/kg	±1/5 از خطای مجاز	1 سال
F2	وزنه های برنز آبکاری شده	±15 ppm/kg	±1/5 از خطای مجاز	1 سال
M1	وزنه های برنز(که خورده نمی شوند و رنگ نمی گیرند)یا وزنه های آهن قالبی با کیفیت جلای رنگی بالا	±50 ppm/kg	±1/5 از خطای مجاز	1 سال
M2	وزنه های برنز یا وزنه های آهن قالبی(وزنه های تجاری)	±200 ppm/kg	±1/5 از خطای مجاز	1 سال

 

جدول 3- جدول استفاده از وزنه های استاندارد با توجه به ظرفیت ترازو

ظرفیت	تفکیک ( Resolution )
	100g	10g	1g	100mg	10mg	1mg	0/1mg	0/01mg
تا 200گرم	–	–	–	M1	M1	F2	F1	F2
200گرم تا 1 کیلوگرم	–	–	M1	M1	F2	F1/E2	E2	E2
1 تا 30 کیلوگرم	M2	M2	M1	F2	E2	E2	E2	–
30 تا 100 کیلو گرم	M2	M1	F2	F1	E2	–	–	–
بیشتر از 100 کیلو گرم	M2	M1/F2	F1	E2	–	–	–	–

 

هر گونه کالیبراسیون باید با استفاده وزنه های استاندارد صورت گیرد.نتایج به دست آمده باید تجزیه و تحلیل شوند تا مشخص گردد که درصد خطای آن ها در محدوده ((قابل قبول)) قرار دارد یا خیر.وزنه های استاندارد باید بر اساس ظرفیت ترازو انتخاب شوند.جدول فوق برای این منظور کاربرد دارد.به کمک این جدول می توان وزنه های استاندارد مناسب را با توجه به ظرفیت یک ترازو برای کالیبر کردن تعیین نمود.

 

• نگهداری معمول

ترازو دستگاهی با دقت بالا است، به همین دلیل فقط کاربر مسئول انجام حداقل نگهداری به شرح زیر می باشد:

• رسیدگی های روزانه

1. کفه ترازو را تمیز کنید تا عاری از گرد و خاک شود. این کار با یک پارچه تمیز مرطوب شده با آب مقطر انجام می گیرد. اگر آلودگی روی کفه است، می توان از پاک کننده ملایم استفاده کرد. همچنین می توان از یک قلم با موهای نرم برای پاک کردن ذرات روی کفه استفاده کرد.
2. محفظه شیشه ای ترازو را از داخل و خارج تمیز کنید و مطمئن باشید که محفظه عاری از گرد و خاک است.
3. از کارکرد صحیح مکانیسم های تنظیم در قسمت جلوی محفظه مطمئن شوید.
4. همیشه از ظرف تمیز و از قبل وزن شده برای وزن کردن ( از ظرف شیشه ای یا یک کاغذ وزن در صورت امکان ) استفاده کنید.پلاستیک می تواند به روش الکترومغناطیسی دارای بار الکتریکی شود که برای وزن کردن پودر و یا پودری از دانه های ریز شیمیایی ( Granulated Chemicals ) مناسب نیست.
5. هرگونه ریخت و پاش سریعا باید تمیز شود تا از خوردگی و یا آلودگی جلوگیری شود. می توان از اتانول 70% برای گندزدایی کفه ترازو استفاده کرد.

بسیار مهم: هرگز ترازو را روغن کاری نکنید، مگر به پیشنهاد سازنده. هر ماده که در مکانیسم ترازو تداخل ایجاد کند، در مراحل اندازه گیری تاثیر گذار خواهد بود.

توجه: به طور معمول، سازنده یا نماینده ویژه سازنده، مسئول نگهداری ترازوها است. این نگهداری مراحل مختلف دارد و با توجه به نوع و مدل ترازو متفاوت است.

 

جدول مشکل یابی
ترازوی الکترونیکی
مشکل	علت محتمل	راه حل
ترازو روشن نمی شود.	کابل ارتباط قطع و یا صحیح تنظیم نشده است.	ارتباط را کنترل نمایید. اگر قطع آن عامل روشن نشدن ترازو است، کابل را تنظیم نمایید.
	در خروجی الکتریکی (پریز)برق وجود ندارد.	پریز برق را کنترل نمایید.
خوانده در صفحه نمایش صحیح نیست.	صفر ترازو پیش از شروع به کار تنظیم نشده است.	صفر ترازو را تنظیم و اندازه گیری را تکرار کنید.
	ترازو درست کالیبر نشده است.	با توجه به توصیه سازنده ترازو را کالیبر نمایید.
	ترازو تراز نیست.	ترازو را تراز نمایید.
واحد انتخابی اندازه گیری روی صفحه نمایش نشان داده نمی شود.	واحد ها صحیح انتخاب نشده اند.	مراحل انتخاب واحد مناسب و تعریف شده توسط سازنده را کنترل نمایید.
	واحد انتخاب شده در سیستم وجود ندارد یا فعال نشده است.	واحدهای اندازه گیری را با توجه به مراحل پیشنهادی سازنده فعال کنید.
ترتیب فهرست ترازو تغییر نمی کند.	ممکن است صفحه منو قفل شده باشد.	اگر سوئیچ قفل فعال شده است، آن را غیرفعال نمایید.
انتخاب ها یا تغییرات در ترازو ثابت نمی مانند.	کلید پایان ( END Key ) برای کامل کردن مراحل فعال نیست.	اطمینان حاصل نمایید که تغییرات و انتخاب مطابق با دستورالعمل سازنده است. مراحل را تکرار نمایید. ترازو را خاموش و یک لحظه بعد دوباره روشن کنید.
خوانده روی صفحه نمایش پایدار نیست.	روی سطح میز ترازو لرزش وجود دارد.	ترازو را در یک سطح تراز و پایدار قرار دهید.
	در شیشه ای محفظه ترازو باز است.	در شیشه ای محافظ را ببندید و اندازه گیری نمایید.
اتصالات RS232 عمل نمی کند	کابل اتصال خوب نصب نشده است.	کابل اتصال را کنترل نمایید.
خوانده روی صفحه نمایش کامل نیست و یا ترازو قفل است.	میکروپروسسور فقل است	ترازو را خاموش و یک لحظه بعد روباره روشن کنید. اگر مشکل حل نشد، از متخصص فنی خدمات پس از فروش کمک بگیرید.
صفحه نمایش کد خطا می دهد	دلایل گوناگون دارد.	نوع کد خطا را مشخص نمایید.

 

 

خطای عملکرد	علت خطا
خوانده ها تکرارپذیری ندارند. Hysteresis	محفظه اندازه گیری تمیز نیست
	محفظه و کفه اندازه گیری خوب نصب نشده است
خوانده ها خطی نیستند.	سیستم الکتریکی معیوب است.
	سیستم مکانیکی مشکل دارد.
خوانده ها پرش دارند و ثابت نیستند.	سیستم الکتریکی معیوب است.
	دمای اتاق را تغییر دهید.
	محفظه اندازه گیری تمیز نیست.
	شرایط محیطی مانند جریان هوا، ارتعاش و یا الکتریسیته ساکن در محل وجود دارد.
صفحه نمایش خالی است و یا علائم بی معنی را نشان می دهد.	سیستم الکتریکی معیوب است.
صفحه نمایش بدون اعمال بار، اضافه بار و یا بار منفی را نشان می دهد.	کفه اندازه گیری با بار اضافه آسیب دیده است.
	کفه اندازه گیری مناسب نصب نشده است.
ترازو کالیبر نمی شود.	باتری کالیبراسیون معیوب است.
	سیستم الکتریکی معیوب است.
	کفه اندازه گیری مناسب نصب نشده است.

 

 

کات مهم در انتخاب یک ترازوی دیجیتال آزمایشگاهی

در انتخاب و خرید یک ترازوی دیجیتال آزمایشگاهی می بایست با توجه به نوع کاربرد به موارد زیر دقت کرد:
• ظرفیت ترازو
• دقت ترازو
• قابلیت کالیبراسیون داخلی
• سرعت پاسخ دهي
• قابلیت تبدیل واحدهای مختلف به هم (گرم،قيرات،تن،انس،پني ويت و پوند)
• داراي صفحه نمايش ديجيتال , LCD LED
• دارا بودن شمارشگر ، محاسبه درصد و مقايسه كننده
• داراي WinCT (نرم افزار مطابق با سيستم عامل ويندوز جهت انتقال بهتر اطلاعات از ترازو به كامپيوتر از طريق پورت)

راهنمای خرید و فروش ترازو آزمایشگاهی
شرکت سنجش دقیق پاسارگاد یکی از مراجع فروش تجهیزات آزمایشگاهی مانند ترازو آزمایشگاهی  در ایران می باشد که همواره در تلاش است تا با ارائه محصولاتی با کیفیت از مطرح ترین برند های موجود در دنیا، کاربران را در خرید وسایل مورد نیاز یاری نماید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر از طریق یکی ار راه های ارتباطی شرکت با در تماس باشید