بلوک سنجه و گرید بندی آنها
بلوک سنجه ها بسته به نوع کاربردشان به گریدهای مختلف تقسیم بندی میشوند، ملاک گریدبندی سختی، تغییرات در برابر شرایط محیطی مختلف و اندازه آنها می باشد، بطوریکه تغییرات اندازه بلوک سنجه ها با گریدهای بهتر در برابر شرایط مختلف کمتر بوده و از دقت بالاتری برخوردار هستند، در گریدهای مشابه هم تلرانس براساس ضخامت بلوک سنجه ها متفاوت خواهد بود.
برای درک بهتر دلایل گریدبندی بلوک سنجه ها ابتدا مختصر شرحی در ارتباط با این ابزار ارائه می نمائیم:
بلوک سنجه ها مختلف از نظر
- دقت ابعادی و صافی سطح بالا
- توانایی ترکیب شدن با بلوک های دیگر
- پایداری ابعادی بالا در طول زمان
- مقاومت در برابر سایش
- ضریب انبساط حرارتی نزدیک به قطعه مورد اندازه گیری
- مقاومت بسیار بالا در برابر زنگ زدن ، خوردگی و غیره .
تفاوت های زیادی با هم دارند که جنس و آلیاژ مورد استفاده در ساخت آنها، اندازه و شکل و روش ساخت می تواند مؤثرترین آیتم ها باشد، برای آشنایی بیشتر به جنس ساخت و مزایا و معایب هر کدام اشاره ای می نمائیم:
| جنس | توضیحات | ||
|
فولاد (Steel) |
ویژگی عمومی | مورد استفاده ترین بلوک سنجه در طول سالیان اخیر | |
| مشخصات | ضریب انبساط طول = | (11.5±1.0) 10-6/0C @ t=100C | |
| سختی ≈ | 1400 HV | ||
| مزایا | ارزان بودن در بازار جهانی | ||
| معایب | با توجه به ضریب انبساط طولی بالا تغییرات طولی سریع با تغییر دما | ||
|
سرامیک (Ceramic) |
ویژگی عمومی | بسیار مقاوم در برابر سایش و خراش، زنگ نزن | |
| مشخصات | ضریب انبساط طول = | (9.7±0.8) 10-6/0C @ t=100C | |
| سختی ≈ | 800HV/64HRC | ||
| مزایا | علاوه براینکه در برابر سایش و خراش مقاوم هست و زنگ نمی زند از ضریب انبساط طولی پائینتری نسبت به نوع فولادی برخوردار است. | ||
| معایب | امکان شکستن در برابر ضربه و گران بودن آن در بازار جهانی | ||
|
تنگستن کارباید (Tungsten Carbide) |
ویژگی عمومی | بسیار مقاومتر از نوع فولادی و کیفیت سطوح بسیار بالا | |
| مشخصات | ضریب انبساط طول = | (4.23±0.1) 10-6/0C @ t=100C | |
| سختی ≈ | 1400 HV | ||
| مزایا | مقاوم در برابر سایش، به راحتی زنگ نمی زند و ضریب انبساط طولی پائین | ||
| معایب | احتمال پریدگی در برابر ضربه و گران بودن در بازار جهانی | ||
در ذیل به کاربرد بلوک سنجه ها اشاره ای می کنیم:
|
نوع بلوک سنجه |
مشخصه |
تلرانس |
کاربرد |
|
مرجع |
AAA |
±0.05 µm |
مرجع استاندارد |
|
کالیبراسیون |
AA |
+0.1 µm to -0.05 µm |
کالیبراسیون بلوک سنجه ها و سنجه های بسیار دقیق |
|
بازرسی |
A |
+0.15 µm to -0.05 µm |
بهه عنوان استانداردهای اتاق ابزار جهت سنجش سایر ابزارها |
|
کارگاهی |
B |
+0.25 µm to -0.15 µm |
استانداردهای کاری برای اندازه گیری دقیق |
استانداردهای کاری برای اندازه گیری دقیق
شکل و اندازه بلوک سنجه ها :
بلوک سنجه های استاندارد معمولا مستطیلی شکل هستند. ولی نمونه غیر استاندارد آنها مربعی شکل و سوراخ دار می باشند.
در کل از نظر ابعاد بلوک سنجه ها به دو سایز عمومی کوتاه و بلند تقسیم می شوند که سایز بلوک سنجه کوتاه از 0 تا 100mm و سایز بلند از 100mm تا 1000mm می باشند.
گریدبندی بلوک سنجه ها:
در گذشته گریدبندی براساس مشخصات فنی فدرال ایالات متحده آمریکا GGG-G-15C و ANSI/ASME B89.1.9M که انحراف از ابعاد اسمی و هم مرزی را به عنوان شاخص تعیین، تعریف می کرد
به شرح زیر بود:
|
شماره گرید |
شرح |
|
0.5 |
معادل بلوک سنجه با مشخصه AAA |
|
1 |
معادل بلوک سنجه با مشخصه AA |
|
2 |
معادل بلوک سنجه با مشخصه A+ |
|
3 |
معادل بلوک سنجه با مشخصه A و B |
|
شماره گرید |
شرح |
|
00 |
معادل گرید 1 (دقیق ترین میزان صافی و دقت) |
|
0 |
معادل گرید 2 |
|
AS-1 |
معادل گرید 3 ( مطابق گزارشات استاندارد آمریکا) |
|
AS-2 |
دقت این گرید از گرید 3 کمتر است |
|
K |
از لحاظ صافی معادل گرید 00 و با دقت گرید AS-1 |
در حال حاضر براساس استاندارد ISO3650 برای گریدهای مختلف نحوه محاسبه تلرانس به شرح زیر می باشد:
|
گرید |
انحراف اسمی طول (µm) و L طول اسمی=mm |
|
00 |
(0.05 + 0.0001L) |
|
0 |
(0.10 + 0.0002L) |
|
1 |
(0.20 + 0.0004L) |
|
2 |
(0.40 + 0.0008L) |
که در اندازه های مختلف طول بلوک سنجه ها، تلرانس گریدهای مختلف را در دمای200Cمی توانیم به شرح جدول ذیل محاسبه نمائیم ( محاسبات مطابق ASME B89.1.9-2002 USA ):
|
گرید 2 |
گرید 1 |
گرید 0 |
گرید 00 |
گرید K |
طول اسمی (mm) |
||||||
|
تلرانس برای تغییرات در طول |
انحراف محدود طول در هر نقطه |
تلرانس برای تغییرات در طول |
انحراف محدود طول در هر نقطه |
تلرانس برای تغییرات در طول |
انحراف محدود طول در هر نقطه |
تلرانس برای تغییرات در طول |
انحراف محدود طول در هر نقطه |
تلرانس برای تغییرات در طول |
انحراف محدود طول در هر نقطه |
||
|
0.30µm |
±0.60µm |
0.16µm |
±0.30µm |
0.10µm |
±0.14µm |
0.05µm |
±0.10µm |
0.05µm |
±0.30µm |
تا 0.5 |
|
|
0.30µm |
±0.45µm |
0.16µm |
±0.20µm |
0.10µm |
±0.12µm |
0.05µm |
±0.07µm |
0.05µm |
±0.20µm |
تا 10 |
بالای 0.5 |
|
0.30µm |
±0.60µm |
0.16µm |
±0.30µm |
0.10µm |
±0.14µm |
0.05µm |
±0.07µm |
0.05µm |
±0.30µm |
تا 25 |
بالای 10 |
|
0.30µm |
±0.80µm |
0.18µm |
±0.40µm |
0.10µm |
±0.20µm |
0.06µm |
±0.10µm |
0.06µm |
±0.40µm |
تا 50 |
بالای 25 |
|
0.35µm |
±1.00µm |
0.18µm |
±0.50µm |
0.12µm |
±0.25µm |
0.06µm |
±0.12µm |
0.06µm |
±0.50µm |
تا 75 |
بالای 50 |
|
0.35µm |
±1.20µm |
0.20µm |
±0.60µm |
0.12µm |
±0.30µm |
0.07µm |
±0.15µm |
0.07µm |
±0.60µm |
تا 100 |
بالای 75 |
|
0.40µm |
±1.60µm |
0.20µm |
±0.80µm |
0.14µm |
±0.40µm |
0.08µm |
±0.20µm |
0.08µm |
±0.80µm |
تا 150 |
بالای 100 |
|
0.40µm |
±2.00µm |
0.25µm |
±1.00µm |
0.16µm |
±0.50µm |
0.09µm |
±0.25µm |
0.09µm |
±1.00µm |
تا 200 |
بالای 150 |
|
0.45µm |
±2.40µm |
0.25µm |
±1.20µm |
0.16µm |
±0.60µm |
0.10µm |
±0.30µm |
0.10µm |
±1.20µm |
تا 250 |
بالای 200 |
|
0.50µm |
±2.80µm |
0.25µm |
±1.40µm |
0.18µm |
±0.70µm |
0.10µm |
±0.35µm |
0.10µm |
±1.40µm |
تا 300 |
بالای 250 |
|
0.50µm |
±3.60µm |
0.30µm |
±1.80µm |
0.20µm |
±0.90µm |
0.12µm |
±0.45µm |
0.12µm |
±1.80µm |
تا 400 |
بالای 300 |
|
0.60µm |
±4.40µm |
0.35µm |
±2.20µm |
0.25µm |
±1.10µm |
0.14µm |
±0.50µm |
0.14µm |
±2.20µm |
تا 500 |
بالای 400 |
|
0.70µm |
±5.00µm |
0.40µm |
±2.60µm |
0.25µm |
±1.30µm |
0.16µm |
±0.65µm |
0.16µm |
±2.60µm |
تا 600 |
بالای 500 |
|
0.70µm |
±6.00µm |
0.45µm |
±3.00µm |
0.30µm |
±1.50µm |
0.18µm |
±0.75µm |
0.18µm |
±3.00µm |
تا 700 |
بالای 600 |
|
0.80µm |
±6.50µm |
0.50µm |
±3.40µm |
0.30µm |
±1.70µm |
0.20µm |
±0.85µm |
0.20µm |
±3.40µm |
تا 800 |
بالای 700 |
|
0.90µm |
±7.50µm |
0.50µm |
±3.80µm |
0.35µm |
±1.90µm |
0.20µm |
±0.95µm |
0.20µm |
±3.80µm |
تا 900 |
بالای 800 |
|
1.00µm |
±8.00µm |
0.60µm |
±4.20µm |
0.40µm |
±2.00µm |
0.25µm |
±1.00µm |
0.25µm |
±4.20µm |
تا 1000 |
بالای 900 |
راهنمای خرید و فروش بلوک سنجه- گیج بلوک
شرکت سنجش دقیق پاسارگاد یکی از مراجع فروش تجهیزات آزمایشگاهی و مراکز فروش بلوک سنجه- گیج بلوک در ایران می باشد که همواره در تلاش است تا با ارائه محصولاتی با کیفیت از مطرح ترین برند های موجود در دنیا، کاربران را در خرید وسایل مورد نیاز یاری نماید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر از طریق یکی ار راه های ارتباطی شرکت با در تماس باشید