معرفی و آشنایی با انواع ترمومتر - دماسنج های طبی و صنعتی
دانستن مقدار دما یکی از نیازهای مهم در واحد های صنعتی ، خانگی، کشاورزی ، مواد غذایی و پزشکی می باشد واحد اندازه گیری دما سلیسیوس و یا فارنهایت می باشد. اندازه گیری دما توسط حرارت سنج و یا ترمومتر سنجش می گردد
ترمومتر (Thermometer) از دو کلمه ترمو (Thermo) و متر (Meter) تشکیل شده که به معنی سنجش دما است. دماسنج یا ترمومتر وسیله ایست که برای اندازه گیری حرارت و دما مورد استفاده قرار می گیرد. این وسیله انواع مختلفی دارد که هر کدام برای کاربرد های خاصی مورد استفاده قرار میگیرند. دماسنج در بازه وسیعی از صنایع از پزشکی گرفته تا کولر خانه و صنعت مورد استفاده قرار میگیرد.
نحوه استفاده و حتی ساخت ترمومتر بسته به کاربرد آن متفاوت است.
نگاهی به انواع ترمومتر، از دماسنجهای دیجیتالی تا آزمایشگاهی
1- ترمومتر جیوه ای
اگر مایع درون ترمومتر جیوه باشد، به آن ترمومتر جیوهای میگویند. فضای بالای جیوه میتواند خلاء بوده یا اینکه توسط نیتروژن پُر شود.
با این دماسنج می توان تب را از طریق دهان یا زیر بغل اندازه گیری کرد این دماسنج شیشه ای بوده ویک مخزن جیوه ای در انتهای آن دارد و در لمس بدنه دماسنج متوجه خواهید شد که بدنه آن مثلثی شکل است.
دماسنجهای جیوهای از جمله وسایلی است که احتمالا بسیاری از افراد حداقل آن را از نزدیک دیده اند. در لوله این دماسنجها از جیوه خاصی استفاده میشود. جیوه مورد استفاده به دما بسیار حساس است. هنگام تغییر دما حجم جیوه تغییر پیدا کرده و به اصطلاح علمی منقبض یا منبسط میشود. این ترمومترها معمولا در مطب پزشکان نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
مشخصات جیوه
- نقطه جوش بالایی دارد (حدود Cء°۳۵۶/۷۳). بنابراین میتوان برای سنجش دماهای بالا تا Cء°۳۵۷ از آن استفاده نمود.
- دمای انجماد جیوه Cء°۳۸/۸۳- است. بنابراین برای ثبت دماهای پایین و البته نه خیلی پایین مناسب است.
- غیرشفاف و با درخشش نقرهای میباشد. بنابراین بهطور واضح درون لوله موئین دماسنج قابل مشاهده است.
- برای انبساط به حرارت خیلی کمی نیاز دارد. بنابراین به راحتی میتوان دمای جسم را اندازه گرفت بدون آنکه سبب کاهش دمای آن جسم شود.
- به اطرف لوله موئین داخل ترمومتر نمیچسبد. بنابراین امکان اندازهگیری دقیق دما را به ما میدهد.
- انتقالدهندهی خوب حرارت است.
- بهطور نسبی گران است.
اساس کار این نوع دماسنج ها، استفاده از تغییر حجم جیوه در اثر تغییر دما است. ترمومتر جیوه ای عمدتا در پزشکی و برای اندازه گیری تب مورد استفاده قرار میگیرند. در این دماسنجها با تغییر دما، حجم جیوه تغییر کرده(منبسط یا منقبض میشود) و در اثر آن جیوه در ستون درجه بندی شده جابجا شده و روی درجه دمای مورد نظر قرار میگیرد.
در ترمومتر های جیوهای، عموما رنگ شیشهها به صورت زرد انتخاب میشود تا بتوان قرائت دقیقی در قیاس با شیشه با زمینهی سفید داشت.
اگر یک ترمومتر جیوهای بشکند چه باید کرد؟
- افراد غیرضروری را از محیط خارج نموده و هوا را تهویه نمائید.
- لباس محافظ مناسب بپوشید.
- روی قطرات جیوه راه نروید.
- بدون دستکش به جیوه دست نزنید. (از دستکش لاتکس استفاده نمایید.)
- قطرات از هم جدا شده جیوه را جمع نمایید. برای این کار از وسیله مناسب مثل پیپت مکنده یا قاشق استفاده نمائید.
- از بُرس یا جارو برای تمیز نمودن قطرات جیوه استفاده نکنید زیرا اینکار سبب میشود که قطرات جیوه از هم جدا شده و ریزتر شوند.
- برای تمییز نمودن قطرات از جارو برقی استفاده نکنید زیرا این کار سبب افزایش بخار جیوه در هوا میشود که خطرناک است.
- لباس آلوده به جیوه را در ماشین لباسشویی نشویید. ممکن است آلودگی درون ماشین لباسشویی پخش شده و آب آن را آلوده کند.
- اطراف لباسها و کفشهای آلوده راه نروید.
- جیوه یک زباله خطرناک است. آن را درون سطل زباله نریزید.
- پس از جمعنمودن قطرات جیوه، باید آن را درون یک ظرف با آببندی مناسب قرار دهید.
2- ترمومتر الکلی
کارکرد این ترمومتر، شبیه دماسنج جیوهای است با این تفاوت که در داخل آن به جای جیوه، الکل قرار دارد. فضای بالای ستون مایع، مخلوطی است از نیتروژن و بخار مایع.
دماسنجهای الکلی را میتوان در دسته ترمومترهای آزمایشگاهی طبقه بندی کرد. دماسنجهای الکلی دقیقا مشابه ترمومترهای جیوهای عمل میکنند. تنها تفاوت دماسنج الکلی و جیوهای ماده داخل لوله آنهاست. دماسنجهای الکلی در هنگام استفاده خطر کمتری دارند، به همین دلیل این ترمومترها در آزمایشگاههای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
بر مبنای دمای کارکرد، میتوان این ترمومترها را با اتانول خالص، تولوئن، کروزن و یا ایزو-آمیل استات پُر نمود. چون این مایعات شفاف هستند، با اضافهنمودن رنگینههای قرمز یا آبی، آن را قابل خواندن میکنند. برای راحتتر خواندن مقیاس، پشت ستون موئین را با رنگ سفید یا زرد میپوشانند. از مایعات آلی در ترمومترهای ارزان قیمت یا در جایی که آزاد شدن جیوه غیرقابل قبول است، استفاده میکنند. دمای قابل استفاده این ترمومتر ها، به دمای انجماد و جوش مایع به کار رفته بستگی دارد.
اساس کار این دماسنج ها هم مانند جیوه است اما با این تفاوت که به جای جیوه از الکل استفاده میکند. دماسنج های الکلی ترمومتر الکلی بیشتر در آزمایشگاه ها مورد استفاده قرار میگیرند. معمولا این دماسنجها برای بازه دمایی 0-100 درجه سانتی گراد مورد استفاده قرار میگیرند. دماسنج های الکلی خطر کمتری از نظر سمیت نسبت به دماسنج های جیوه ای دارند و همین هم آنها را به گزینه مناسبی برای اینکار تبدیل کرده است.
اگر یک ترمومتر الکلی بشکند چه باید کرد؟
چنانچه دماسنج الکلی شکست و مایع آن با چشمانتان برخورد کرد، چشمان خود را با آب کاملا بشویید و اگر همچنان احساس ناراحتی میکردید، به پزشک مراجعه کنید. در صورت استنشاق و یا قورتدادن مایع بدانید که تاثیرات آن در دمای محیط قابل چشمپوشی است. گرچه در دمای بالا، بخار حاصل از آن ممکن است غشای مخاطی را تحریک کند. در این شرایط سعی کنید تا هوای موجود در آن محدوده را تخلیه نمایید و از استنشاق آن خودداری نمایید.
مشخصات اتیل الکل (اتانول)
- نقطه انجماد پایینی دارد (Cء°۱۱۴/۳-). بنابراین برای دماسنج هایی که دمای خیلی پایین را میسنجند، مناسب است.
- نقطهجوش پایینی دارد (Cء°۷۸/۴). بنابراین برای سنجش دماهای بالا نمیتوان از آن استفاده نمود.
- میتوان به الکل رنگ اضافه نمود و آن را بهطور واضح درون شیشه قابل رویت ساخت.
- الکل بیشتر از جیوه منبسط میشود.
- ارزان است.
- شیشه را مرطوب میکند.
- انتقالدهنده حرارت خوبی نیست.
3- دماسنج های نواری یا پلاستیکی:
این دماسنج معمولا برای کودکان استفاده میشود. حاوی کریستال مایع بوده که با حرارت تغییر رنگ میدهد.
دما سنج را به مدت ۶٠ ثانیه روی پیشانی دهید و از روی تغییر خطوط و رنگ آنها درجه حرارت را بخوانید. (نکته: قبل از استفاده دقت فرمایید تاریخ انقضای دماسنج تمام نشده باشد).
توجه: این نوع دماسنج کاربردش بسیار آسان است و ممکن است نشان دهند که فرد تب دارد اما هیچگاه به اندازه سایر دماسنجها دقیق نیستند.
یک ترمومتر کریستال مایع نوعی از دماسنج است که حاوی کریستال مایع حساس به دما (ترموکرمیک) در یک نوار پلاستیکی است که با تغییر رنگ، تغییرات دما را نشان میدهد. کریستالهای مایع، خواص فیزیکی همانند یک مایع و خواص اپتیکی همانند تک کریستال دارند. تغییرات دما، بر روی رنگ کریستال مایع اثر گذاشته و آن را برای سنجش دما مناسب میسازد.
ترمومترهای کریستال مایع، دما را بهصورت رنگ به تصویر میکشند و میتوان از آنها برای تعقیب تغییرات دما در اثر جریان گرمایی استفاده نمود. از آنها میتوان برای مشاهده جریان گرمایی به صورت رسانایی، همرفتی یا تابشی استفاده نمود.
دماسنج های کریستال مایع یکبار مصرف، برای مصارف خانگی و پزشکی توسعه یافتهاند. با قراردادن آنها بر پیشانی میتوان دمای بدن را اندازه گرفت. ترمومتر های کریستال مایع ایمنتر از ترمومتر های جیوهای هستند اما همیشه جواب دقیقی نمیدهند (به خصوص انواع کوچکتر آن).
4- ترمومتر دیجیتال
معمولاً سریعتر و دقیق تر عمل میکند. این دماسنج ها اندازه و اشکال گوناگونی دارند و در دو نوع لمسی و غیرلمسی میباشند
دماسنجهای دیجیتالی در دستگاههای مختلفی مثل یخچال ها، اتو و کولرهای جدید مورد استفاده قرار میگیرد. کارکرد ترموترهای دیجیتالی بر اساس نیمه رساناها صورت میگیرد. در حقیقت سنسور این ترمومترها بر اساس تغییرات دمایی جریان عبوری را تغییر میدهد. به کمک همین تغییرات دمایی میتوان دمای محیط را اندازه گیری کرد. از آنجا که کاربرد ترمومترهای دیجیتالی بیشتر صنعتی است، دماسنجهای حساس تری به شمار میروند. همین حساسیت دقیق باعث افزایش قیمت دماسنجهای دیجتالی شده است. البته صرفا دماسنجها چنین شرایطی را ندارند. تقریبا هزینه تمام وسایل آزمایشگاهی مثل ارت سنج بالاتر از سایر ابزارهای خانگی و ساده است.
ترمومتر دیجیتال کاربردهای زیادی دارند و تقریبا در تمامی صنایع مورد استفاده قرار میگیرند. اساس کار آنها از طریق نیمه رسانا هاست. سنسور آنها نوعی نیمه رسانا است که درصورت تغییر دمای آن، مقاومتش تغییر کرده و درنتیجه این تغییر مقاومت، جریان عبوری از آن نیز تغییر میکند که با کمک آن، میتوان دمای محیط را اندازه گیری کرد.
در روشهای تماسی، با استفاده از یک سنسور که به محل مورد آزمایش متصل میشود میتوان دما را اندازه گیری کرد. معمولا در این روش از موادی استفاده میشود که به دما حساسیت زیادی دارند. برای مثال در دما سنجهای پزشکی و خانگی از جیوه در لوله دما سنج استفاده میشود. اما در همه موارد نمیتوان به این صورت دما را اندازه گیری کرد.
برخی از اجسام دور از دسترس مثل لامپهای سقفی را نمیتوان به طور مستقیم اندازه گیری کرد. به همین منظور دانشمندان با استفاده از روشهایی مثل استفاده از مادون قرمز و بر اساس حرارتی که جسم در محیط ساطع میکند، اقدام به اندازه گیری دما میکنند. این شیوه اندازه گیری همان روش غیرتماسی است. به دما سنجهایی که در روش غیرتماسی استفاد میشود، پیرومتر میگویند. معمولا استفاده از شیوه تماسی دقیقتر است که در ادامه به بررسی ابزار اصلی اندازه گیری آن یعنی ترمومتر میپردازیم.
- دماسنج های دیجیتالی لمسی:
این دماسنجها برای ثبت دمای بدن از سنسورهای حرارتی الکترونیکی استفاده میکنند. بسته به نوع طراحی، آنها را میتوان در مقعد (مقعدی)، دهان (دهانی) یا زیربغل (زیربغلی) یا گوش (گوشی) استفاده کرد.
دماسنج های دیجیتالی غیر لمسی:
این دماسنجها برای اندازهگیری دمای شریان گیجگاهی در پیشانی، از مادون قرمز استفاده میکنند. این نوع دماسنج میتواند بدون تماس با بدن دمای بدن را اندازه گیری کنند.
برخی از دماسنج های دیجیتال از نوع غیر لمسی لیزری هستند. که از طریق لیزر بر روی سطح پیشانی و بدون تماس درجه حرارت بدن را نمایان میکنند.
- دماسنج دیجیتال گوشى:
که دماسنج تیمپانیک هم نامیده مىشود، از اشعه مادون قرمز براى اندازهگیرى دماى بدن از طریق مجرای گوش استفاده مىکنند. در میان دماسنجهای دیجیتال، اندازهگیری با روش گوشی نسبت به پیشانی دقت بیشتری دارد.
برای استفاده از دماسنج دیجیتالی گوشی، نوک دماسنج را به سادگی درون کانال گوش قرار دهید و نتیجه اندازه گیری در مدت یک ثانیه به دست می آید
- ترمومتر لیزری(ترمومتر مادون قرمز – ترمومتر IR)
ترمومتر لیزری بر خلاف دماسنجهای بالا در دسته دماسنجهای غیرتماسی قرار میگیرد. اساس کار دماسنجهای لیزری بر اساس تابش مستقیم مادون قرمز به جسم است. با تابش و بازگشت اشعههای مادون قرمز و اندازه گیری آن توسط دماسنج لیزری دما به طرز دقیقی تعیین میشود.
دماسنجهایی که در بالا معرفی شدند، همگی دماسنج های تماسی بودند. بدین معنا که برای اندازه گیری دما، نمیتوان از راه دور اقدام کرد و باید دماسنج را وارد محیط کرده و یا به محیط نزدیک کرد. نوع دیگری از دماسنج ها هستند که با عنوان دماسنج های لیزری ترمومتر لیزری شناخته میشوند. اساس کار این دماسنج ها به این شکل است که موجی از پرتو مادون قرمز(IR) را ارسال کرده که با جسم برخورد میکند. در اثر این برخورد، با توجه به دمای جسم، انرژی پرتوهای بازگشتی تغییر میکند که با اندازه گیری این تغییر میتوانند دمای جسم را بدست آورند. این نوع دماسنج ها بدلیل آنکه میتوانند از راه دور مورد استفاده قرار بگیرند، کاربردهای زیادر در مواردی که امکان نزدیک شدن به منبع حرارت وجود ندارد، پیدا کرده اند.
ترمومترهای لیزری بدلیل همین ویژگی که میتوانند از فاصله چندمتری مورد استفاده قرار بگیرند، بسیار مورد اقبال وارد شده اند. حتی در خیلی مواردی که محدودیتی برای نزدیک شدن به جسم وجود ندارد هم از این ترمومترها استفاتده میشود.
توجه: در تمام ترمومترهای مادون قرمز نباید سنسور دستگاه با جسم، زاویهی بیشتر از ۳۰ درجه داشته باشد.
بعضی از مزایای این ترمومترها عبارتند از:
- کاهش هزینه
- قابلیت اعتماد
- صرفهجویی در زمان (معمولاً سنجش دما با این روش کمتر از msء۵۰۰ انجام میشود)
- سنجش دمای اجسام متحرک
- سنجش دمای اجسام خطرناک یا غیرقابل دسترس (مثل قطعات با ولتاژ بالا، فواصل زیاد)
- سنجش دمای بالا
- هیچ تداخل انرژی یا کمشدن انرژی اتفاق نمیافتد
- ریسک آلودگی یا تاثیرات مکانیکی بر روی هدف وجود ندارد
- کوچک بودن دستگاههای اندازهگیری
نسبت فاصله به نقطه :
این نسبت را به صورت D : S نشان میدهند.
D: فاصله از جسم
S: قطره دایرهای که دمای آن خوانده میشود. (Spot size)
هر چه فاصله بیشتر میشود، Spot size نیز بزرگتر میشود.
برای مثال به شکل بالا توجه نمایید که مربوط است به ترمومتر مادون قرمز که نسبت D:S آن برابر ۱:۱ است. در این حالت اگر فاصله دماسنج از جسم برابر با a باشد، قطر دایرهای که دمای آن توسط دستگاه خوانده میشود نیز برابر با a است. در واقع دستگاه، میانگین دمای تمام نقاط موجود در سطح دایره با قطر a را نشان میدهد.
بنابراین هر چه نسبت D به S بزرگتر باشد، ترمومتر، دمای دقیقتری را نشان میدهد.
توجه: برای افزایش دقت در تعیین دما، باید سعی شود تا حد ممکن به جسم نزدیک باشیم.
5-ترموکوپل ها
ترمومتر را همیشه نمیتوان به دلیل حرات زیاد به شی مورد نظر نزدیک کرد. برای مثال در صنایع سنگینی مثل فولاد سازی باید همیشه دمای کوره را مورد اندازه گیری کرد. در این مواقع از ترموکوپل استفاده میشود. ترموکوپل به این صورت طراحی شده که در نوک آن دو فلز مختلف به یکدیگر متصل شده اند. در نتیجه حرارت و در قسمت اتصال این دو فلز، اختلاف پتانسیل ایجاد میشود. بر اساس همین اختلاف پتانسیل ایجاد شده میتوان حرارت را اندازه گیری کرد. این وسیله را میتوان به شیوههای مختلف نزدیک کوره قرار داد.
اساس کار این نوع ترمومترها به این شکل است که در نوک آنها، دو فلز مختلف به یکدیگر متصل شده اند. در نتیجه حرارت، در این محل اتصال اختلاف پتانسیل ایجاد میشود. بر اساس میزان اختلاف پتانسیل ایجادی از آنها میتوان دمایی که در آن قرار دارند را استفاده کرد. این این ترموکوپل ها معمولا در صنعت بدین شکل استفاده میشود که آنها را با یک سیم فلزی بلند وارد کوره کرده و دمای درون کوره را اندازه گیری میکنند.
معرفی و آشنایی با ترموکوپل و انواع آن
6- دماسنج عقربه ای
دماسنج های عقربه ای از یک نشانگر فلزی در مقیاس دایره ای استفاده می کنند تا دما را اندازه گیری کند و نشان دهد. گیچ های دما دارای دو جز اصلی هستند که شامل : سوزن و یک سنسور دما است. نحوه کار یک دماسنج عقربه ای به دماسنج آن بستگی دارد. گیج دما شامل موارد زیر می باشد :
- دماسنج های بی متال- Bimetal
- دماسنج های پرشده - actuated
دما سنج های بی متال :
اساس کار این دماسنج بر کاهش یا افزایش طول یک فلز در اثر تغییرات دما می باشد.
به عنوان عنصر سنجش دما ، در این دماسنج بی متال که از فنر کویل ساخته شده از دو نوع فلز مختلف استفاده می شود که به یکدیگر جوش داده شده یا چسبانده می شوند. این فلزات می توانند شامل مس ، فولاد یا برنج باشند که به صورت طولی به یکدیگر متصل می شوند و گرما به آن ها منتقل می شود. با توجه به یکسان نبودن ضریب های گرمایی دو فلز در صورت گرم و سرد شدن نوار خم می گردد.
هر زمان که نوار جوش داده شده گرم شود ، دو فلز بر اساس نرخ انبساط حرارتی آنها تغییر می کند. .برای افزایش حساسیت می توان طول فلزها را افزایش داد یا به صورت فنری مونتاژ کرد. بی متال با ضریب پایین آمدن حرارتی مجبور به خم شدن یا پیچ خوردگی به سمت می شوند. حرکت نوار برای منحرف کردن یک اشاره گر بر روی مقیاس کالیبره شده استفاده می شود و سپس دما را برای کاربر نشان می دهد. با توجه به ساختار تمام مکانیکی آنها، تنها دمای فعلی محیط را نمایش می دهند.
در گیج دما، دو فلز با ضریب انبساط طولی متفاوت به هم متصل شده و به شکل یک کویل در می آیند. یکسر کویل ثابت و سر دیگر آن آزاد است. در صورت تغییر دما، انتهای آزاد کویل که به عقربه متصل است می چرخد و مقدار دما توسط عقربه نشان داده می شود.
دما سنج های پر شده:
هنگام انتخاب دما سنج های پر شده ، مواردی وجود دارد که باید در نظر بگیرید از جمله:
- مواد در لوله - گاز یا مایع
- مواد لوله - شیشه یا فلز
- سطح مایع یا گاز درون لوله
دماسنج پر شده از جیوه با نشاندهی سیستم فشار
این نوع دماسنج با استفاده از تغییر فشار جیوه ناشی از تغییر دما کار میکند، یعنی تغییر دمای حسگر گرمایی سبب تغییر فشار جیوه پر شده میگردد و بدینوسیله دما توسط یک فشار سنج عقربه ای که بر اساس دما کالیبره شده است نمایش داده می شود.
دماسنج پر شده از مایع با نشاندهی سیستم فشار
این نوع دماسنج با استفاده از تغییر فشار مایع ناشی از تغییر دما کار میکند، یعنی تغییر دمای حسگر گرمایی سبب تغییر فشار مایع پر شده میگردد و بدینوسیله دما نشان داده میشود. مایع پر شده میتواند الکل،نفت و غیره باشد.
دماسنج با نشاندهی سیستم فشار بخار
این نوع دماسنج حاوی مایع فرار در داخل حسگر گرمایی بوده و تغییر دمای حسگر گرمایی سبب تغییر فشار بخار اشباع شده مایع پر شده میگردد و بدینوسیله دما نشان داده میشود.
دماسنج با نشاندهی سیستم فشار گاز
در این نوع دماسنج تغییر دمای حسگر گرمایی سبب تغییر فشار گاز پر شده میگردد و بدینوسیله دما نشان داده میشود. گاز پر شده باید گازی بی اثر نظیر نیتروژن یا هلیوم باشد.
مهمترین کاربرد ترمومترهای پرشده، برای مواقعی است که پراب دما بیش از 1 متر با نمایشگر عقربه ای فاصله داشته باشد. به این مدل ها کاپیلاری دار یا دنباله دار می گویند که دنباله بین 1 تا 5 متر می تواند باشد.(شکل فوق- مدل وسط)
پارامترهای مهم در انتخاب یک گیج دما عقربه ای :
- قطر صفحه نمایش مثال : 6 سانت یا 10 یا 16
- رنج دمایی مثال : 0-100 درجه (ماکزیمم 500 درجه سانتیگراد)
- مکان اتصال دنباله : از زیر، سر تلسکوپی و از پشت (شکل زیر به ترتیب از چب به راست)
- جنس بدنه و غلاف
- پراب 5 یا 10 سانت یا 20 سانت یا کاپیلاری دار (متراژ دنباله)
ترمومتر های استاندارد
ترمومتر های استاندارد، ترمومترهایی هستند که بر اساس استانداردهای مختلف و مشخصی مانند IP ,NF ,DIN ,ASTM ,BS ,ISO و غیره و جهت آزمونهای خاصی طراحی و تولید میشوند. اما میتوان از آنها برای کاربردهای دیگری هم استفاده نمود.
یکی از مهمترین گروه این دماسنج ها، ترمومترهای استاندارد ASTM هستند. کمیته سنجش دمای E-20) ASTM) به صورت سالانه استانداردهای ترمومتر را بازبینی نموده و در صورت لزوم آنها را اصلاح کرده و مشخصات هر ترمومتر را اضافه یا حذف مینماید.
این ترمومترها باید با تمام تلورانسهای دقتی و مشخصات ابعادی انجمن ASTM مطابق باشند. مجموعه این ترمومتر ها، درجهبندیهای مختلفی (۰/۰۱، ۰/۰۲، ۰/۰۵، ۰/۱، ۰/۲، ۰/۵، ۱، ۲) دارند که آنها را برای اندازهگیریهای دقیق و حساس مناسب میسازد.



